Αρχέλαος: Χαμόγελο με …μουστάκια!

Αρχέλαος: Χαμόγελο με …μουστάκια!

arxelaos1ΚΕΙΜΕΝΟ: SOLOUP

(Περιοδικό ΩΣ3 #22, Αύγουστος 2003)

Αν όλα τα κόμματα, οι εταιρίες, οι ομάδες, οι σύλλογοι, οι συντεχνίες, έχουν κι από έναν «πρόεδρο», οι σκιτσογράφοι μέχρι το 1998, είχαν τον δικό τους… «πρόεδρο». Τον Αρχέλαο. Προεδράρα. Εκλεγμένος ομόφωνα από καρδιάς!
Τυχεροί όσοι τον γνώρισαν. Eκτός από χειμαρρώδης γελοιογράφος, ήταν πάνω απ όλα, ένας πολύ θετικός άνθρωπος. Φιλικός, κιμπάρης, γενναιόδωρος και αστείρευτος πλακατζής, ο Αρχέλαος ήξερε να τους κερδίζει όλους με την καλοσύνη και το χαμόγελο. Στο τσεπάκι του, έκρυβε πάντα έναν καλό λόγο για τους άλλους. Κυρίως, για τους συναδέλφους του. Σκιτσογράφους μικρούς και μεγάλους, γνωστούς και άγνωστους, ήξερε πάντα να τους ενθαρρύνει και να τους βοηθάει. Στο σπίτι του σε υποδεχόταν θερμά, συντροφιά με την αγαπημένη του γυναίκα, την κυρία Γεωργία, και πάντα είχε να σε φιλέψει κάτι: ένα αλμπουμάκι, μια γελοιογραφία, μια αυτοσχέδια κάρτα, ένα ζωγραφισμένο βότσαλο…
Δεν μπορώ να ξεχάσω όταν, απελπισμένος φαντάρος εγώ, στα σύνορα της Μακεδονίας και περνώντας κάποιες δυσκολίες με τους …ανωτέρους μου, ο Αρχέλαος το έμαθε και μου έστειλε για συμπαράσταση, το βιβλίο του «Γέλα καρδιά μου, γέλα». Ημερομηνία 12/12/93. Το πιο τρομερό είναι ότι στον φάκελο σημείωνε με μεγάλα γράμματα: «Αρχέλαος, γελοιογράφος» και δήλωνε «θαυμαστής» μου στην προσπάθεια να με ανεβάσει ψυχολογικά αλλά και (μέσω του γνωστής υπογραφής του) στα μάτια των …αξιωματούχων λαθραναγνωστών.
Ο Αντώναρος, (που είναι το «κανονικό» του επώνυμο και όχι το Αρχέλαος που είναι το …μικρό του), γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη έναν αιώνα μετά την Ελληνική επανάσταση. Σε ηλικία 15 χρόνων έστειλε τα πρώτα του δύο σκίτσα στην εφημερίδα «Μακεδονία» όπου και δημοσιεύτηκαν, κερδίζοντας έτσι ένα εφήμερο κοκτέιλ φιλίας και ζήλιας από τους συμμαθητές του, αλλά ανακαλύπτοντας και το «νόημα της ζωής» του. Το 1941 γράφεται στην Φιλοσοφική σχολή Αθηνών. Στην κατοχή και στα δύσκολα χρόνια, απαντάει με τον τρόπο που ξέρει. Με αφίσες και σκιτσάκια. Δημοσιεύει γελοιογραφίες στον Ριζοσπάστη μέχρι και την απαγόρευση της κυκλοφορίας του, υπογράφοντας με το ψευδώνυμο ΤΟΤ.
arxelaos3Αργότερα, αρχίζει συνεργασίες με διάφορα σατυρικά έντυπα, εφημερίδες και περιοδικά και αποκτά την ευρύτερη συμπάθεια του κοινού, πλάι στο σκιτσογραφικό του δίδυμο, τον εξαίρετο Βασίλη Χριστοδούλου. Σε μια εποχή που η τηλεόραση, τα ιντερνέτια, τα κινητά και οι άλλες σύγχρονες ξελογιάστρες δεν υπήρχαν, κυριαρχούσαν τα μεγάλα οικογενειακά περιοδικά. Και μέσα σε αυτά όπως το «Μπουκέτο», ο «Θησαυρός», το «Ρομάντζο», το «Πάνθεον», κυριαρχούσαν οι γελοιογραφίες (πλάι σε άλλων όπως του Γάλλια, του Πολενάκη, του Π.Παυλίδη, του Δημητριάδη) του Αρχέλαου. Ήταν η χρυσή εποχή όπου οι σκιτσογράφοι ήταν και λαοφιλείς και διάσημοι. Και ο Αρχέλαος με τις «πλάκες» του, δικαιολογημένα ήταν πασίγνωστος.Εκτός όμως από «κοινωνικός» γελοιογράφος, ο Αρχέλαος τα πήγαινε πολύ καλά και με την Πολιτική γελοιογραφία. Απόδειξη της επιτυχίας, ήταν και η δίκη του το 1952. Σατίριζε σε δύο γελοιογραφίες τον Παπάγο και τον Μαρκεζίνη, αλλά ευτυχώς ο πρόεδρος αθώωσε τον «πρόεδρο», χαρακτηρίζοντάς τον «μεγάλο παιδί». Δούλευε απ’ την αρχή της δεκαετίας του ’50 στην εφημερίδα «Αθηναϊκή» με γελοιογραφίες, στριπάκια και πρωτοσέλιδα. Ενδιαφέρον είναι και το ότι , πριν κάποια χρόνια όταν ξανακυκλοφόρησε η Αθηναϊκή, ο Αρχέλαος ήταν πάλι στις τυπογραφικές επάλξεις. Ξανά γελοιογραφίες, ξανά πρωτοσέλιδα, ξανά «πλάκες», καρικατούρες και πολιτική σάτιρα.
Συνέχισε να δίνει σκίτσα στην εφημερίδα μέχρι το τέλος, λίγο πριν μπει στην κλινική. Τα τελευταία χρόνια τον είχε «προδώσει» η καρδιά του σώματός του, αλλά η πραγματική του καρδιά δεν το ‘βαζε κάτω. Της απάντησε με χαμόγελο στα ίσα! Το 1993 κι εμπνευσμένος από την περιπέτειά του, φτιάχνει το αλμπουμάκι «Γέλα καρδιά μου, γέλα» που εκδίδεται από το ΕΛληνικό Ίδρυμα Καρδιολογίας (ΕΛ.Ι.ΚΑΡ). Δεν ήταν το μόνο άλμπουμ. Ξεκίνησε το 1964 με το «Σας αρέσει ο …Αρχέλαος;». Έπειτα από χρόνια, το 1988, ξαναβλέπει την δουλειά του σε άλμπουμ από τις εκδόσεις «Κάκτος». «Καμπινέ Στόρυ» και «Νταλίκες». Κι επειδή ήταν και παρέμενε μέχρι τέλους νέος, δεν παρέλειψε να εκδώσει και από την «Βαβέλ», τους «Βαρελόφρονες».

arxelaos2Αυτή η σχέση με τη Βαβέλ, είναι επίσης αξιοσημείωτη για το ήθος και την ευαισθησία του. Σε δύσκολους καιρούς για το περιοδικό, ο Αρχέλαος είχε τρέξει από μόνος του στο πλευρό της και αρχίζει να δίνει μια σειρά ολοκαίνουργιων γελοιογραφιών με τον τίτλο:«ΟΙ Μπάτσοι» (!)
Τα σκίτσα του Αρχέλαου, καρικατούρα με βιαστικές γραμμές, θαρρείς και βιάζονται να σου πουν αυτό το αστείο, γιατί αμέσως μετά , ακολουθεί και άλλο. Ένα αστείρευτο χιούμορ καθημερινών καταστάσεων που όμοιό της συναντάμε στην σύγχρονή του ελληνική κινηματογραφική κωμωδία. Οι, «Βαρελόφρονες», οι χοντρές πεθερές, οι καλλίγραμμες…κυρίες, οι νταλικέρηδες, οι άπιστοι σύζυγοι με τις δικαιολογίες τους, οι κουτοπόνηρες υπεκφυγές όλων μας, ήταν στο στόχαστρο του Αρχέλαου. Και όλα αυτά με ειλικρινή πλακατζίδικη διάθεση, με σαρκασμό και αυτοσαρκασμό, αλλά χωρίς σταγόνα εμπάθειας.
«Βλέπετε, από φύσεως είμαι…συνεσταλμένος….» διαβάζουμε στην εισαγωγή του πρώτου του βιβλίου. «Μη κοιτάτε τις γελοιογραφίες μου. Σ αυτές κοροϊδεύω λιγάκι τον εαυτό μου, λιγάκι τα στραβά της ζωής, λιγάκι τις αδυναμίες μας…» Αυτός ήταν ο αγαπητός μας «πρόεδρος». Ο Αρχέλαος. Μας άφησε το 1998, 77 χρονών έφηβος…

Leave a Comment

Name (required)
Email (required)
Comment (required)

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>